First slide First slide First slide

Swanson Polska - Blog o zdrowiu

MELATONINA – CZY WARTO JĄ STOSOWAĆ?

MELATONINA – CZY WARTO JĄ STOSOWAĆ?

Suplementy diety z melatoniną są dość powszechnie znane i chętnie stosowane przez tych, którzy miewają problemy ze snem. Mało kto jednak zdaje sobie sprawę, że melatonina jest także silnym antyoksydantem i ma właściwości mogące wzmocnić odporność organizmu, a także działa na wiele innych aspektów. Sprawdzimy, co na jej temat mówią badania naukowe.

Co to jest melatonina?

Melatonina jest hormonem wytwarzanym przez szyszynkę w mózgu. Jej wzmożone wydzielanie następuje wieczorami i nocą, dlatego nazywana jest „hormonem snu”. Jest odpowiedzialna za prawidłowe działanie i regulację dobowego rytmu organizmu i zarządzanie naturalnym cyklem snu. W formie suplementu, często stosowana jest jako środek nasenny w celu zwalczenia problemów z bezsennością.

Odpowiednie działanie zegara biologicznego ma ogromne znaczenie dla organizmu. Nikogo nie trzeba przekonywać, jak ważny dla zdrowia i równowagi psychicznej jest sen i odpowiednia regeneracja organizmu. Wpływają nie tylko na samopoczucie, ale mogą prowadzić do zmian w mózgu oraz układach, które będą miały swoje odbicie tak w zachowaniu, jak i fizjologii.

Melatonina odpowiada także za kontrolowanie funkcji odpowiadających za odporność organizmu, regulowanie ciśnienia krwi i poziomu kortyzolu. Jej przeciwutleniające właściwości mają znaczenie dla całego organizmu. Badania wykazują, że melatonina korzystnie działa na wzrok, potrafi zmniejszać objawy depresji, szczególnie spowodowanej zmiennością pór roku, a nawet przeciwdziałać refluksowi. Słowem – melatonina odpowiada za równowagę organizmu, podyktowaną odpowiednim cyklem dobowym.

Jak jest wytwarzana melatonina?

Melatonina jest wytwarzana przez szyszynkę głównie w ciemności za sprawą pobudzania włókien nerwowych układu współczulnego. Neurony wzrokowe odbierają bodźce świetlne (zarówno ze światła naturalnego, jak i sztucznego) z fotoreceptorów siatkówki oka, a ich pobudzenie reguluje pracę szyszynki. Sama szyszynka odpowiada za utrzymanie równowagi między wewnętrznym zegarem biologicznym a zegarem astronomicznym, ich synchronizację, czyli współgranie organizmu z rytmem światła i ciemności. W określonych porach dnia i nocy wytwarza się zatem odpowiednia ilość melatoniny. Dlatego też z chwilą nastania wieczoru przychodzi zmęczenie i mimowolne „zamykanie oczu”, podobnie w ponure, pochmurne dni można odczuwać znużenie i chęć ciągłego spania. Obecnie, na zaburzenia w wydzielaniu melatoniny mogą mieć wpływ również praca do późna przed jasnym monitorem komputera, korzystanie z telefonów komórkowych w łóżku czy też ciągła obecność światła (np. wpadające przez okno światło ulicznych latarni czy bilboardów), a także częste podróże wiążące się ze zmianami stref czasowych czy też zmianowy tryb pracy.

Melatonina – naturalny wspomagacz snu

Nie bez powodu melatonina jest nazywana „hormonem snu”. Jej syntetyczna postać jest jednym z najczęstszych składników preparatów mających ułatwiać zasypianie. Badania wykazały, że przyjmowanie melatoniny na dwie godziny przez snem może pomóc szybciej zasnąć i istotnie wpłynąć na jakość snu – jego długość i, można powiedzieć, efektywność, co daje poczucie zregenerowania i pełnią sił. Ponadto, wykazano, że melatonina może zwiększyć całkowity czas snu.

Stosowanie melatoniny zaleca się nie tylko osobom, które mają problemy z zaśnięciem, ale także tym, których rytm dobowy jest zakłócony, np. przez często podróżowanie i zmiany stref czasowych lub też system pracy, który zaburza naturalny schemat dzień-noc i wymusza aktywność o nienaturalnych dla organizmu porach. Także osoby niewidome są narażone na zachwianie fizjologicznych potrzeb snu i czuwania, dlatego też zaleca się stosowanie przez nie melatoniny.

Melatonina a nastrój – jaki ma wpływ?

Depresje sezonowe są dość częstym zjawiskiem. Związane są ze zmianami pór roku, występują co roku mniej więcej w tym samym czasie, najczęściej w okresie późnej jesieni i wczesnej zimy. Zauważa się wtedy spadek nastroju, niechęć związaną ze zmienną, czasem niesprzyjającą aurą, tęsknotę za słońcem i ciepłem, ogólne osłabienie organizmu, negatywne nastawienie, nieumiejętność zmobilizowania się do działania. Badania wykazują, że taki stan rzeczy może mieć związek ze zmianami rytmu dobowego, spowodowanymi sezonowymi zmianami światła, wcześniejszym nastaniem zmroku, dłuższymi nocami. Pomocna w uporaniu się z depresją sezonową może być melatonina, która pomaga w regulacji rytmu dobowego, przywracając mu swego rodzaju naturalność. Dlatego też zaleca się stosowanie niskich dawek w okresach, kiedy zbyt mocno odczuwa się zmiany pór roku, co znacznie może zmniejszyć objawy depresji sezonowej. Warto jednak zaznaczyć, że badania nie są jednoznaczne i nie wszystkie potwierdzają korzystne działanie melatoniny na zaburzenia nastroju.

Melatonina a inne hormony

Niektóre badania wykazały, że zażywanie suplementów diety z melatoniną może zwiększać poziom hormonu wzrostu u mężczyzn. Co ciekawe – taką zależność wykazały badania z wykorzystaniem zarówno niskich, jak i wysokich dawek melatoniny.

Wielu naukowców uważa, że melatonina wpływa także na hormony gonadotropowe, odpowiedzialne za prawidłowy rozwój gonad oraz kontrolę cyklu miesięcznego kobiety. Może ona opóźniać proces dojrzewania płciowego. Im dłuższa i częstsza ekspozycja na światło słoneczne lub sztuczne, tym mniejsza ilość melatoniny we krwi. Stąd wniosek, że współcześnie młodzież dojrzewa znacznie szybciej – może to mieć związek ze wzmożonym kontaktem z elektroniką emitującą mocne światło, czyli tabletami, komputerami i smartfonami oraz zamiłowaniem do nocnego trybu życia.

Jaki związek ma melatonina ze zdrowiem oczu?

Jako bogate źródło przeciwutleniaczy, melatonina zapobiega uszkodzeniom komórek, a co za tym idzie – pomaga także utrzymać zdrowie oczu. Może być pomocna w przypadku leczenia schorzeń takich jak jaskra i zwyrodnienie plamki żółtej, chronić siatkówkę oczu, opóźniać uszkodzenia związane z wiekiem. Badania wykazały, że melatonina zmniejsza  prawdopodobieństwo zachorowania na retinopatię, jednak nadal nie ma wystarczającej ilości dowodów, które stanowiłyby potwierdzeń tej tezy.

Badania wykazują, że stosowanie melatoniny jest bezpieczne i znacznej większości przypadków nie wykazuje żadnych skutków ubocznych. Wynik to z faktu, że jest ona naturalnie wytwarzana przez organizm, a co za tym idzie – nie może być przez niego odrzucona ani wywoływać reakcji alergicznych. Jednak przed rozpoczęciem samodzielnej suplementacji, warto zasięgnąć opinii lekarza, a przede wszystkim korzystać z suplementów ze sprawdzonego źródła, o wysokiej jakości i czystości.

Źródła:

Melatonin Effects on Hard Tissues: Bone and Tooth. Jie Liu, Fang Huang, Hong-Wen He.
Melatonin: Physiological effects in humans. Claustrat B, Leston J.
Effects of melatonin in age-related macular degeneration. Yi C, Pan X, Yan H, Guo M, Pierpaoli W.
 The circadian basis of winter depression. Lewy AJ, Lefler BJ, Emens JS, Bauer VK.
The potential therapeutic effect of melatonin in Gastro-Esophageal Reflux Disease. Kandil TS, Mousa AA, El-Gendy AA, Abbas AM.
The Efficacy of Oral Melatonin in Improving Sleep in Cancer Patients with Insomnia: A Randomized Double-Blind Placebo-Controlled Study. Madhuri S Kurdi, Sindhu Priya Muthukalai.
Meta-Analysis: Melatonin for the Treatment of Primary Sleep Disorders. Eduardo Ferracioli-Oda,  Ahmad Qawasmi, Michael H. Bloch.
An overview of epidemiological studies on seasonal affective disorder. Magnusson A.
Is seasonal affective disorder a disorder of circadian rhythms? Desan PH, Oren DA.
Melatonin as a treatment for mood disorders: a systematic review. De Crescenzo F, Lennox A, Gibson JC.
Growth hormone. Bidlingmaier M, Strasburger CJ.
Effects of human growth hormone in men over 60 years old. Rudman D, Feller AG, Nagraj HS.
Growth hormone increases muscle mass and strength but does not rejuvenate myofibrillar protein synthesis in healthy subjects over 60 years old. Welle S, Thornton C, Statt M, McHenry B.
The effect of melatonin administration on pituitary hormone secretion in man. Forsling ML, Wheeler MJ, Williams AJ.
Melatonin stimulates growth hormone secretion through pathways other than the growth hormone-releasing hormone. Valcavi R, Zini M, Maestroni GJ, Conti A, Portioli I.
Role of melatonin in the eye and ocular dysfunctions. Lundmark PO, Pandi-Perumal SR, Srinivasan V, Cardinali DP.
Regression of gastroesophageal reflux disease symptoms using dietary supplementation with melatonin, vitamins and aminoacids: comparison with omeprazole. Pereira Rde S.
The Safety of Melatonin in Humans. Andersen LP1, Gögenur I, Rosenberg J, Reiter RJ.
The effects of low-dose 0.5-mg melatonin on the free-running circadian rhythms of blind subjects. Hack LM, Lockley SW, Arendt J, Skene DJ.
The amplitude of endogenous melatonin production is not affected by melatonin treatment in humans. Matsumoto M, Sack RL, Blood ML, Lewy AJ.
Melatonin for the management of sleep disorders in children and adolescents. Cummings C; Canadian Paediatric Society, Community Paediatrics Committee.
Melatonin Natural Health Products and Supplements: Presence of Serotonin and Significant Variability of Melatonin Content. Lauren A.E. Erland, Praveen K. Saxena.
Cardiovascular effects of melatonin in hypertensive patients well controlled by nifedipine: a 24-hour study. Paola Lusardi, Elena Piazza, Roberto Fogari.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zainteresował Cię ten materiał? Poleć go swoim znajomym

Polecane artykuły

Kelp - Właściwości

Kelp - Właściwości

Bacopa Monniera

Bacopa Monniera