First slide First slide First slide

Swanson Polska - Blog o zdrowiu

LUTEINA I BETA KAROTEN SWANSON

LUTEINA I BETA KAROTEN SWANSON

Luteina od razu kojarzy się z oczami, zaś beta karoten – ze zdrową opalenizną. Można je znaleźć w wielu popularnych warzywach i owocach, takich jak marchew, pomarańcze, papryka czy pomidory. Bywa jednak, że zapotrzebowanie na nie jest większe, niż można sobie dostarczyć z codziennej diety. Tak samo, jak oba związki wykazują bardzo podobne działania , tak i równie często są dostępne jako suplementy diety, polecane przy problemach ze wzorkiem czy skórą. Kiedy warto je stosować i co o ich właściwościach mówią badania naukowe?

Luteina dla zdrowia oczu

Luteina należy do karotenoidów, które są pigmentami wytwarzanymi przez rośliny. Są związkami rozpuszczalnymi w tłuszczach , więc są wchłaniane wraz z nim. Gotowanie i siekanie żywności bogatej w karotenoidy zwiększają siłę składników odżywczych, gdy dostaną się do krwioobiegu. Odpowiadają za odcienie od żółtego po czerwony, są także bardzo silnymi przeciwutleniaczami, chroniącymi organizm przez wolnymi rodnikami. Ponadto, luteina  (oraz zeaksantyna) są jedynymi karotenoidami w diecie, które gromadzą się w siatkówce, szczególnie w okolicy plamki żółtej, która znajduje się z tyłu oka. Znane są jako pigmenty plamkowe. Plamka żółta jest niezbędna do widzenia, a luteina -  jako przeciwutleniacz – silnie oddziałuje w jej obszarze, chroniąc oczy przed szkodliwymi wolnymi rodnikami. Uważa się, że niedobór luteiny może powodować problemy ze wzrokiem.

Luteina – jeden z ważniejszych kobiecych hormonów

Warto wspomnieć także o innych właściwościach luteiny. Luteina to nic innego, jak progesteron, który odpowiada za prawidłowy cykl miesiączkowy oraz rozwój ciąży. W trakcie ciąży jest produkowana przez łożysko, zaś w normalnym okresie przez korę nadnerczy, ciałko żółte w jajniku oraz ośrodkowy układ nerwowy. Luteina jest odpowiedzialna za całe działanie cyklu miesiączkowego – umożliwia jajeczkowanie, odpowiedni przyrost błon śluzowych  macicy oraz jej przemiany, a także wszelkie cykliczne zmiany w obrębie macicy, jajników i pochwy. W czasie ciąży zakres jej działania znacznie się powiększa i nabiera jeszcze większego znaczenia – odpowiada za produkcję hormonów płodu, hamuje reakcje obronne organizmu matki na antygeny wytwarzane przez płód, bierze udział  zmianach w gruczołach mlecznych, zapobiega skurczom macicy oraz sygnalizuje gotowość do porodu. Jest niezbędna do tego, by płód prawidłowo się rozwijał. Jej niedobory mogą prowadzić do poronienia, może być także przyczyną niemożności zajścia w ciążę. Najczęstszym objawem niedoboru luteiny w trakcie ciąży są samoistne skurcze macicy oraz plamienia. Luteina o takim przeznaczeniu wydawana jest wyłącznie z polecenia lekarza, po przeprowadzeniu specjalistycznych badań. Jest wręcz konieczna do prawidłowego przebiegu ciąży, nie należy do suplementów diety, a do leków.

Beta karoten – prowitamina dla całego organizmu

Beta karoten, podobnie jak luteina, jest silnym przeciwutleniaczem, który przekształca się w witaminę A i odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Także należy do grupy karotenoidów, a więc barwników roślinnych odpowiedzialnych za czerwone, żółte i pomarańczowe odcienie niektórych warzyw i owoców.

Witamina A ma ogromne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, bierze udział w wielu ważnych procesach, m.in.  reguluje wzrost tkanki nabłonkowej i wielu innych komórek organizmu, a także błon komórkowych. Wykazuje działanie ochronne dla układu oddechowego, wzmacnia układ odpornościowy, zapobiega zakażeniom, zwalcza także bakterie i wirusy. Jako przeciwutleniacz, beta karoten bierze udział w obronie organizmu przed wolnymi rodnikami. Ponadto, jest od niezbędny dla utrzymania prawidłowych funkcji skóry - zmniejsza wrażliwość na słońce, działa jak naturalny filtr, chroniąc przed promieniami UV. Wspomaga także proces opalania i utrwalania opalenizny, jednocześnie chroniąc przed przebarwieniami. Znana jest także jako retinol – częsty składnik kosmetyków o działaniu odmładzającym i przeciwzmarszczkowym.  Badania wykazują, że beta karoten ma również dobroczynny wpływ na wzrok. Przyjmowanie dużych dawek beta karotenu, najlepiej w połączeniu z witaminą C, witaminą E, cynkiem i miedzią, może zmniejszyć ryzyko zaawansowanego zwyrodnienia plamki żółtej o 25%. Według dietetyków, przyjmowanie odpowiednich dawek beta karotenu może zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka krtani, jamy ustnej, przełyku i pęcherza moczowego, co wynika z jego właściwości antyoksydacyjnych. Przyczynia się także do obniżenia poziomu „złego” cholesterolu.

Luteina i beta karoten jako suplementy diety

Podobnie, jak inne związki, tak i luteina oraz beta karoten są dostępne w formie suplementów diety, ale ich spożywanie nie powinno się odbywać bez kontroli lekarza. Zarówno niedobór, jak i nadmiar obu związków, może przynieść nieprzyjemne skutki. W przypadku luteiny są to głównie obrzęki i żylaki, związane z zatrzymywaniem wody w organizmie, z kolei jeśli chodzi o beta karoten – jego nadmiar może prowadzić do żółtaczki marchwiowej nieszkodliwej oraz do hiperwitaminozy i zbytniego obciążenia wątroby.  

Pozyskiwanie odpowiedniej ilości dobroczynnych składników, bazując wyłącznie na odpowiednio zbilansowanej diecie, nie zawsze jest możliwe. Przyczyny mogą być różne, np. brak dostępu  do wybranych grup produktu, ukierunkowanie na inne smaki, konieczność wykluczenia z diety czy też zwykła nieświadomość. Wtedy warto sięgać po suplementy diety, bo rozważne korzystanie z nich może przynieść wiele pozytywnych skutków, w przypadku luteiny i beta karotenu szczególnie dla osób mających kłopoty ze wzrokiem lub cechujących się nadwrażliwą na promienie słoneczne skórą. Suplementy diety z luteiną i suplementacja beta karotenem polecane są osobom spędzającym dużo czasu przed komputerem, wciąż wytężającym wzrok, cierpiącym na suchość oczu. Jeśli chodzi o dobroczynne oddziaływanie na skórę – osoby, którym zależy na zdrowej opaleniźnie, już w okresie wiosennym powinny rozpocząć suplementację beta karotenem, by móc czerpać z ekspozycji na słońce wyłącznie same korzyści.

Warto sięgać po sprawdzone suplementy diety dobrej jakości, które są silnie skoncentrowane i nie zawierają zbędnych składników, których czystość gwarantuje odpowiednie działanie. Należy jednak pamiętać, by traktować je jako dodatek, nie zaś zamiennik odpowiednich składników spożywczych. Suplementacja bywa sporym ułatwieniem, szczególnie, jeśli jest świadoma i bazuje na dobrych preparatach.

Źródła:
Overall skin tone and skin-lightening-improving effects with oral supplementation of lutein and zeaxanthin isomers: a double-blind, placebo-controlled clinical trial. Vijaya Juturu, James P Bowman, Jayant Deshpande
Carotenoids: potential allies of cardiovascular health? Maria Alessandra GammoneGraziano Riccioni, Nicolantonio D'Orazio
Lutein, Zeaxanthin, and meso-Zeaxanthin: The Basic and Clinical Science Underlying Carotenoid-based Nutritional Interventions against Ocular Disease. Paul S. Bernstein, Binxing Li, Preejith P. Vachali
The Effect of Lutein on Eye and Extra-Eye Health. Silvio Buscemi, Davide Corleo, Francesco Di Pace
Neonatal Progesterone Programs Adult Uterine Responses to Progesterone and Susceptibility to Uterine Dysfunction. Pramod Dhakal, M. A. Karim RumiKaiyu KubotaDamayanti Chakraborty
Prenatal administration of progestogens for preventing spontaneous preterm birth in women with a multiple pregnancy. Jodie M. Dodd ,Rosalie M Grivell , Cecelia M OBrien
Luteal phase support for assisted reproduction cycles. Michelle van der Linden, Karen BuckinghamCindy Farquhar
Progesterone promotes maternal–fetal tolerance by reducing human maternal Tcell polyfunctionality and inducing a specific cytokine profile. David Lissauer, Suzy A. Eldershaw, Charlotte F. Inman
Lutein, Zeaxanthin, and meso-Zeaxanthin: The Basic and Clinical Science Underlying Carotenoid-based Nutritional Interventions against Ocular Disease. Paul S. Bernstein, Binxing Li, Preejith P. Vachali
The Photobiology of Lutein and Zeaxanthin in the Eye. Joan E. Roberts, Jessica Dennison
Lutein and Zeaxanthin—Food Sources, Bioavailability and Dietary Variety in Age-Related Macular Degeneration Protection. Bronwyn Eisenhauer, Sharon Natoli, Gerald Liew
Beta-carotene in dermatology: Does it help? Bayerl Ch.
A large randomized trial of beta-carotene supplements and cognitive function. Francine Grodstein, Jae HeeKang J.,  MichaelGaziano
Dietary Sources of Lutein and Zeaxanthin Carotenoids and Their Role in Eye Health.  El-Sayed M.. Abdel-Aal ,Humayoun Akhtar ,  Khalid Zaheer 
Serum Retinol and Risk of Overall and Site-Specific Cancer in the Alpha-Tocopherol, Beta-Carotene Cancer Prevention (ATBC) Study. Hada M, Mondul AMWeinstein SJ

Zainteresował Cię ten materiał? Poleć go swoim znajomym

Polecane artykuły

Kelp - Właściwości

Kelp - Właściwości

Bacopa Monniera

Bacopa Monniera